اتحادیه اروپا برای کاهش وابستگی به غولهای پرداخت خارجی به میدان آمد / ECB: اسکناس حذف نمیشود
پارلمان اروپا با رأی قاطع تاریخی، پشتیبانی رسمی خود را از پروژه یوروی دیجیتال اعلام کرد. در نشست روز چهارشنبه، ۴۴۳ نماینده به نفع این طرح رأی دادند و تنها ۷۱ نماینده مخالف آن بودند. ۱۱۷ رأی ممتنع نیز ثبت شد. این حمایت بیسابقه نشان میدهد که ارز دیجیتال بانک مرکزی اروپا (CBDC) دیگر یک ایده آزمایشی در پشت درهای بسته نیست، بلکه به یکی از اولویتهای راهبردی قاره سبز تبدیل شده است.
یوروی دیجیتال؛ پاسخ اروپا به وابستگی پرداخت دیجیتال
اهمیت یوروی دیجیتال برای اتحادیه اروپا فراتر از یک پروژه فناورانه است. اروپا سالهاست که زیرساخت پرداخت دیجیتال خود را بر پایه سرویسهای شرکتهای غیراروپایی بنا کرده است. ویزا، مسترکارت و اخیراً استیبلکوینهای خصوصی، سهم قابل توجهی از تراکنشهای خرد و کلان در منطقه یورو را در اختیار دارند.
پروژه یوروی دیجیتال دقیقاً برای شکستن این وابستگی طراحی شده است. بانک مرکزی اروپا (ECB) قصد دارد با ایجاد یک سیستم پرداخت بومی، یکپارچه و تحت حاکمیت پولی خود، بازار خردهفروشی دیجیتال را از سلطه بازیگران خارجی خارج کند. این اقدام در شرایطی صورت میگیرد که چین یوان دیجیتال خود را به مرحله اجرا رسانده و ایالات متحده نیز مطالعات جدی خود را برای دلار دیجیتال آغاز کرده است.
پول نقد حذف نمیشود؛ مکمل میآید
ویژگیهای یوروی دیجیتال از زبان ECB کاملاً شفاف اعلام شده است: این ارز قرار نیست جایگزین اسکناس و سکه شود. نسخه فیزیکی و دیجیتال یورو هر دو «پول قانونی» خواهند بود و شهروندان اروپایی همچنان میتوانند از هر دو شکل آن استفاده کنند.
این تأکید مکرر مقامات اروپایی، پاسخی به نگرانیهای عمومی درباره حذف کامل پول نقد و شفافیت صددرصدی تراکنشهاست. ECB وعده داده است که حریم خصوصی کاربران یوروی دیجیتال در تراکنشهای خرد حفظ خواهد شد، هرچند جزئیات فنی این ادعا هنوز به طور کامل منتشر نشده است.
استقلال بانک مرکزی؛ خط قرمز نمایندگان
چالشهای پیش روی یوروی دیجیتال فقط فنی نیست. نمایندگان پارلمان اروپا در این رأیگیری تاریخی، شرط مهمی را نیز مطرح کردند: استقلال بانک مرکزی باید بهطور کامل حفظ شود.
یوهان ون اورتفلت، یکی از نمایندگان برجسته این طرح، هشدار داد که «دخالت سیاسی در کار بانک مرکزی میتواند به تورم و بیثباتی مالی منجر شود.» این هشدار در شرایطی مطرح میشود که ۷۰ اقتصاددان و کارشناس حوزه ارز دیجیتال نیز با ارسال نامهای به پارلمان، بر اولویت «منافع عمومی» بر منافع سیاسی و شرکتی تأکید کردهاند.
آنها هشدار دادهاند که اگر یوروی دیجیتال نتواند انتظارات عمومی را برآورده کند، استیبلکوینهای خصوصی و شرکتهای پرداخت خارجی سهم بیشتری از بازار دیجیتال اروپا را تصاحب خواهند کرد.
جای خالی جزئیات؛ معمای حریم خصوصی و محدودیتها
نقاط مبهم یوروی دیجیتال همچنان پابرجاست. ECB هنوز به طور دقیق مشخص نکرده که آیا سقف مشخصی برای مالکیت یا تراکنش یوروی دیجیتال وجود خواهد داشت یا خیر. همچنین میزان اطلاعات قابل دسترسی برای بانکها و نهادهای نظارتی از تراکنشهای شهروندان عادی، هنوز در هالهای از ابهام قرار دارد.
این ابهامات، مهمترین سد روانی در برابر پذیرش عمومی یوروی دیجیتال خواهند بود. اروپاییها که سالهاست با حساسیت بالای خود نسبت به حریم خصوصی دادهها شناخته میشوند، بعید است به راحتی از یک ارز دیجیتال تحت نظارت کامل استقبال کنند، مگر آنکه ECB شفافترین استانداردهای حریم خصوصی را تضمین کند.
جمعبندی؛ یوروی دیجیتال در مسیر اجرا
حمایت پارلمان اروپا از یوروی دیجیتال یک نقطه عطف تعیینکننده است. پروژهای که چند سال پیش بهعنوان یک مطالعه آکادمیک آغاز شد، اکنون با رأی قاطع قانونگذاران به ایستگاه بعدی رسیده است.
اتحادیه اروپا با این تصمیم نشان داد که قصد ندارد آینده پولی خود را به شرکتهای فناوری آمریکایی یا استیبلکوینهای خصوصی واگذار کند. یوروی دیجیتال حالا یک اولویت راهبردی است؛ نه یک آزمایشگاه.
اما مسیر پرپیچوخم است. ECB باید همزمان با غولهای پرداخت جهانی رقابت کند، نگرانیهای عمومی درباره حریم خصوصی را پاسخ دهد و استقلال خود را از فشارهای سیاسی حفظ نماید. موفقیت در این سه جبهه، یوروی دیجیتال را به الگویی برای سایر بانکهای مرکزی جهان تبدیل خواهد کرد.
